VIÊN TÍNH
4. “Thuấn sẽ xem việc bỏ thiên hạ như bỏ một đôi dép rách, lén cơng cha đi trốn, lần theo bờ biển mà ở, suốt đời vui vẻ, vui mà quên đi thiên hạ”. (Thuấn thị khí thiên hạ do khí tệ sỉ dă, thiết phụ nhi đào, tuân hải tân nhi xử, chung thân hăn nhiên, lạc nhi vong thiên hạ) (Mạnh Tử, Tận Tâm thượng). Nếu vua Thuấn cứ căn cứ theo phép nước để ông Cao Dao chiếu theo luật xử tử cha ḿnh, cho đúng với nghĩa “minh quân” hay “thiết diện vô tư” th́ trước mắt có thể duy tŕ được giềng mối xă hội đấy, nhưng chắc chắn sẽ để lại một vết thương trầm trọng không ǵ cứu văn được trong đạo lư làm người cho thế hệ mai sau. Thần thoại Hy Lạp cũng có một câu chuyện tương tự. Agamemnon, vua xứ Mycenae, khi dẫn đoàn quân viễn chinh Hy Lạp quay về sau chiến thắng thành Troy, th́ bị hoàng hậu Clytemnestra cùng người t́nh là Aegisthus lập mưu giết chết. Con trai Agamemnon và Clytemnestra là Orestes, với sự trợ giúp của chị là Electra, đă giết chết mẹ và Aegisthus để trả thù cho cha. Tưởng rằng như thế là công bằng, v́ nợ máu phải trả bằng máu. Nhưng ngay sau đó Orestes bị các nữ thần Eumenides trừng phạt, măi cho đến khi có sự can thiệp của nữ thần Athena. Đông hay Tây đều cho rằng việc giết cha hay mẹ để đ̣i lại sự công bằng cho người đă khuất phải là nhiệm vụ của thần linh, của trời, chứ không phải của con người. |
VIÊN TÍNH
5. Theo lời sư phụ dặn, Viên Tính phải ba lần cứu Phụng Thiên Nam thoát chết dưới tay Hồ Phỉ, như để trả món nợ t́nh phụ tử, dù nàng chỉ là cái bào thai nghiệt oan của một tên dâm ác, và đến khi trưởng thành vẫn không biết đến cha. Kim Dung quả thực sâu sắc khi để Phụng Thiên Nam chết thật đột ngột bởi những lưỡi “vô ảnh ngân châm” của một tên gian ác khác là Thang Bái. Rồi ông lại bố trí cho Viên Tính hạ sát Thang Bái. Thật không có giải pháp nào hoàn hảo hơn được nữa. Nếu như Kim Dung để Phụng Thiên Nam giao đấu rồi chết dưới tay Thang Bái hoặc Hồ Phỉ, trước sự chứng kiến của Viên Tính, th́ người đọc vẫn không lấy làm thỏa măn. Mà có thể cả Viên Tính cũng cảm thấy ray rứt trong ḷng, dù nàng đă lập thệ chỉ cứu Phụng Thiên Nam đúng ba lần. Giải pháp của Kim Dung là sự điều ḥa mang tính đạo lư rất sâu xa. Và cũng chính trong bước đường tầm thù, khi gặp Hồ Phỉ, Viên Tính lại vướng vào chữ t́nh. Đối với Viên Tính là sự oan nghiệt, v́ nàng đă lập lời trọng thệ sẽ kế thừa y bát của sư phụ, sẽ suốt đời làm bạn với thanh đăng cổ Phật, như để đền đáp ơn trùng sinh tái tạo. Ở đoạn cuối tác phẩm, những lời bộc bạch tâm sự của nàng trước nấm mộ song thân Hồ Phỉ thật cảm động: “Giá như ngày trước ta không lập lời trọng thệ trước sư phụ, th́ có thể trọn đời theo y đến tận chân trời, hành hiệp trượng nghĩa, há chẳng hay ư? Hỡi ơi, Hồ đại ca! Đại ca đau khổ, nhưng có biết chăng tiểu muội c̣n thương tâm gấp mười?”. |
VIÊN TÍNH
6. “Giá như…”. “Phải chi…” vẫn luôn là câu nói tiếc nuối của con người, để hoài thương quá khứ hoặc nguôi đi một chút hận ḷng. Cuộc sống là một cuộc thi mà mỗi thí sinh chỉ có một tờ giấy duy nhất để làm bài, không cho ai làm nháp! Nếu như các chữ “Giá như…”. “Phải chi…” không c̣n trong tự điển của cuộc sống th́ Nguyễn Du lấy đâu ra chỗ để viết “Đoạn trường tân thanh”? Nỗi ḷng Viên Tính là vậy, nhưng thái độ kiên quyết và dứt khoát của nàng trước lời tHỉnh cầu của Hồ Phỉ lại khiến người đọc bao xiết cảm thông. Cuộc đời nàng vốn đă đầy trầm luân khổ hạnh, mang ơn tái tạo của sư phụ th́ làm sao nàng có thể phản bội lời thề để t́m hạnh phúc riêng tư? Đó cũng chính là tâm trạng phân vân của Thúy Kiều khi gặp lại gia đ́nh ở chốn thảo am. Trùng sinh ơn nặng bể trời Ḷng nào nỡ dứt nghĩa người ra đi. Mười lăm năm lưu lạc bị đày đọa trong chốn phong trần, gặp lại gia đ́nh và người yêu cũ có c̣n niềm vui mừng nào hơn nữa? Nhưng ơn trùng sinh tái tạo của sư Giác Duyên lấy ǵ để đền đáp? Nhiều nhà phê b́nh cho đó là thái độ không thực ḷng của Thúy Kiều, th́ nghĩ cũng thực ḷng không hiểu họ đọc Kiều theo kiểu nào, và đọc để làm ǵ? Một người đă mười lăm năm trầm luân lưu lạc, đă bị đẩy đến tận cùng nỗi thống khổ của nhân gian, phải nhờ ḍng nước d́m sâu hết mọi tủi nhục của đời người, lại được một sư thái cứu lên và nương thân nơi cửa Phật, th́ người đó có thể nh́n đời bằng đôi mắt hồn nhiên của ngày cùng hai em dạo chơi trong ngày lễ đạp thanh, hay đôi mắt đau buồn nhưng vẫn c̣n hy vọng của ngày phải ĺa nhà theo Mă Giám Sinh? Trùng lai quả là điều người đă ṃn mỏi chờ đợi, nhưng c̣n ơn trùng sinh, ḷng người sao nỡ? |
VIÊN TÍNH
CUỐI T́m mối điều ḥa cho xuôi chéo mát mái giữa những xung đột, giữa hiếu và t́nh, giữa hạnh phúc và trách nhiệm… vẫn là những vấn đề muôn thuở của con người. Lắm khi thoát được ra khỏi ṿng tranh chấp, con người đă thấy đời đổ tan hoang với những nổi ḷng thê thiết. Thúy Kiều theo cha mẹ về đoàn tụ với gia đ́nh là một ách điều ḥa, Viên Tính quay về lại Hồi Cương để vĩnh viễn chai tay Hồ Phỉ phải chăng cũng là một cách điều ḥa? Bài kệ của nàng trước lúc chIA tay là để cảnh tỉnh Hồ Phỉ hay để nhắc nhở chính ḿnh? Nhất thiết ân oán hội Vô thường nan đắc cửu. Sinh thế đa ưu sự Mệnh nguy ư thần lộ. Do ái cố sinh ưu Do ái cố sinh bố. Nhược ly ư ái giả Vô ưu hựu vô bố. (Mọi ân oán đời này Đều vô thường chóng phai Cơi thế nhiều khổ năo Đời người như sương mai Do ái sinh sợ hăi Do ái sinh ưu phiền Kẻ nào ĺa chữ ái Tâm mới được an nhiên) Không có tác phẩm nào của Kim Dung để lại cho người đọc một cảm giác bâng khuâng như trong đoạn cuối của Phi Hồ ngoại truyện. Không vui tươi như Tiếu ngạo giang hồ, không thê thảm như Thiên long bát bộ. Người đọc không buồn đau mà chỉ có một cảm giác hụt hẫng và trống rỗng. Như tâm trạng Hồ Phỉ đứng bên nấm mộ song thân cùng b́nh cốt hôi của Tŕnh Linh Tố, nh́n theo bóng Viên Tính xa dần. “Viên Tính lắc đầu, cứ thúc ngựa đi. Hồ Phỉ nh́n theo bóng nàng. Tám câu Phật kệ vẫn c̣n văng vẳng bên tai. Con bạch mă đứng bên cạnh chàng nh́n theo bóng Viên Tính đi mỗi lúc một xa, bỗng nhiên hư lên một tiếng bi thương. Nó không hiểu v́ sao vị chủ nhân cũ của nó không hề ngoảnh đầu nh́n lại”. Chi tiết Viên Tính “Thúc ngựa lặng lẽ bỏ đi mà không hề ngoảnh đầu nh́n lại” quả thật cảm động. Đạo Phật chủ trương “Khổ hải vô biên, hồi đầu thị ngạn” (biển khổ mênh mông, quay đầu là bến). Nhưng trong trường hợp này lại khác. Nếu Viên Tính quay đầu nh́n lại th́ nàng sợ rằng sẽ không thấy bến, mà chỉ thấy một biển t́nh, biển khổ, và nàng sợ những con sóng trong biển đó sẽ kéo nàng trôi dạt, không biết đến những bờ bến nơi đâu. VIÊN TÍNH |
Kỳ tới: 14.- Tâm sự NGHI LÂM giọt lệ giữa trang kinh |
14.
Tâm sự NGHI LÂM Giọt lệ giữa trang kinh 1. Thật là cảm thấy bâng khuâng và ngại ngùng bao xiết khi cầm bút bàn đến Nghi Lâm, mặc dầu đă có lần nhắc đến cô tiểu ni xinh đẹp này trong một bài bàn đến t́nh yêu trong tác phẩm Kim Dung. Viết về Tiêu Phong hay viết về Tạ Tốn, dẫu thấy đắng cay nhưng cũng không khó. Cuộc đời của các nhân vật anh hùng đó, dẫu là những bi kịch đẫm máu và nước mắt, nhưng ta vẫn c̣n chịu đựng được và thấy chưa hẳn là quá xa lạ với con người. Ta không anh hùng như họ, nhưng ta vẫn có thể theo họ lặn sâu vào tận đáy của cuộc đời, để cùng nắm tay nhau, t́m chút hơi ấm cảm thông, an ủi trong tấn tuồng bi thảm của nhân sinh cũng như cái thê thiết của kiếp người. Nhưng bàn đến Nghi Lâm, ta thấy như có chút ǵ e ngại. Ng̣i bút ta như sắp chạm đến một cái ǵ tột cùng cao khiết, ta sợ nó sẽ làm vỡ mảnh linh hồn quá đỗi mong manh. Mà dường như Kim Dung cũng dành cho cô tiểu ni này rất nhiều ưu ái. Với một chút ḷng thiên ái, dám khẳng định rằng không có nhân vật nữ nào của Kim Dung lại được độc giả dành cho nhiều cảm t́nh như Nghi Lâm. Kể cả hai nhân vật đáng yêu và gây được nhiều ấn tượng khác, là A Châu và Vương Ngữ Yên. |
NGHI LÂM
2. Những đoạn văn bàn đến cô, hay để người khác nghĩ đến cô, đều long lánh như pha lê, tỏa ngời ánh sáng của t́nh thương yêu thanh khiết. Tâm hồn cô như một viên ngọc toàn bích, không t́ vết. Mà oái oăm thay, cô tiểu ni rực rỡ như thiên thần đó lại là kết quả của một mối t́nh quái gỡ của một gă đồ tể thô lỗ và một ni cô dở hơi! Tấm ḷng Nghi Lâm sáng ngời như thánh nữ, và ta hiểu v́ sao Kim Dung lại cố t́nh hư cấu nên cái xuất thân gần như hạ tiện và ḱ quặc của cô. Có lẽ Kim Dung cũng sợ cái luật "Tạo hóa đố toàn", nên ông cố đem bụi bặm trần gian phủ lên viên ngọc đó, để tự trấn an lấy chính ḿnh. Nếu để cô tiểu ni đó xuất thân từ một ḍng dơi quí phái thanh cao, hoặc từ một nguồn gốc vương quyền, th́ có thể ông e ngại cô không c̣n thuộc về cơi trần tục nữa, mà h́nh ảnh cô sẽ trở nên bềnh bồng hư ảo, quá xa lạ với con người. Ông đă để cô xuất gia ngay từ tấm bé, v́ tâm hồn đôn hậu đó hướng về cơi Đạo Thiện Chân là hoàn toàn tự nhiên và phù hợp với thiên tính của cô. Nhưng rồi dường như ông lại lo sợ cửa Không mầu nhiệm sẽ dành mất cô tiểu ni thánh thiện đó ra khỏi chốn bụi hồng, nên ông cố t́nh sắp đặt bố cục câu truyện, để cô phải vướng lụy trần gian. Có lẽ ông muốn cô vẫn mang h́nh ảnh gần gũi của một con người. Bởi v́ cái vưu vật của Tạo hóa đó, với dung nhan diễm kiều và tâm hồn thuần nhiên thanh khiết ngần ấy, nếu không nhuốm bụi trần th́ nó chỉ có thể là chân dung của Bồ Tát Quan Âm! Nó sẽ theo mây trắng trôi qua vùng Nam Hải mà đi mất. Âu đó cũng là một cách điều ḥa trong sáng tạo. |
NGHI LÂM
3. Nhiều người cho rằng truyện tiểu thuyết vơ hiệp, rốt cuộc cũng chỉ là những sáng tạo hoang đường không mang tính hiện thực. Họ quên rằng các truyện thần thoại Đông Tây, với các sáng tạo hoàn toàn hư đản, lại hiện thực và gần gũi tâm hồn con người, hơn rất nhiều so với các tác phẩm văn học hiện thực thô thiển. Tiếng nói tâm t́nh của nhân gian có rất nhiều con đường tiếp cận và biểu hiện. Văn học đâu phải chỉ mô tả những ǵ có thực trong đời mới có thể xem là giá trị về mặt nhân sinh. Câu nói "Bất dĩ từ hại ư" (đừng để ngôn từ làm hại ư tưởng) của Mạnh Tử vẫn đồng vọng như một lời nhắc nhở, trong suốt mấy ngàn năm văn học phương Đông. Lần đầu tiên xuất hiện trong ṭa sảnh của Lưu Chính Phong, sự hồn nhiên ngây thơ của Nghi Lâm đă khiến quần hùng thay đổi cái nh́n về gă tửu đồ lăng tử Lệnh Hồ Xung. Và độc giả cũng linh cảm được rằng cô đă bắt đầu vướng vào nỗi khổ lụy của t́nh yêu, với gă "Lệnh Hồ đại ca" đó. Con chim sơn ca hồn nhiên của phái Hằng Sơn đă bất ngờ bị trúng mũi tên của vị thần t́nh yêu Cupide. Mũi tên đă xuyên qua tim vị tiểu ni, nhưng lại quá đỗi lặng lẽ vô thanh, nên cô chẳng hề hay biết. Đến khi hay được th́ cô đă sầu thương héo hắt đến tiều tuỵ cả dung nhan! |
NGHI LÂM
4. Kim Dung đă tỏ ra nhân đạo và sâu sắc biết bao, khi để cho cô vắng mặt trong lúc thảm cảnh xảy ra trong Lưu phủ: các cao thủ Tung sơn tàn sát toàn gia Lưu Chính Phong để nhằm thực hiện cho được tham vọng cuồng điên của Tả Lănh Thiền. Nếu như tâm hồn cô xa ĺa hẳn nhân thế, như các bậc cao nhân thế ngoại, th́ thảm cảnh đó có thể là điều kiện trợ duyên để giúp cô thể hội thêm được tấn tuồng hư huyễn của nhân gian. Nhưng có lẽ trong thâm tâm, Kim Dung muốn cô vẫn c̣n thuộc về cơi hồng trần, muốn cô không chỉ là khán giả mà c̣n là diễn viên trên sân khấu cuộc đời, nên ông đă cố t́nh che bớt đi những h́nh ảnh thê thảm khỏi đôi mắt của cô. Kim Dung không nỡ nhẫn tâm, và chúng ta phải cám ơn Kim Dung nhiều lắm, v́ hiểu rằng trái tim nhân hậu và cực ḱ thanh khiết đó sẽ tổn thương biết mấy, một khi đối diện và nhận chân ra được những âm mưu thâm hiểm cùng những tấn bi kịch khủng khiếp của trần gian. Kim Dung đă tạo nên một t́nh huống dỡ khóc dỡ cười, khi để cô tiểu ni đó phải chui vào trong chăn của một gă lăng tử, trong một kĩ viện thành Hành Sơn. Rồi v́ Lệnh Hồ Xung, cô chấp nhận phải phạm giới: đi ăn trộm dưa giữa đồng vắng. Một việc làm thuờng có thể xảy ra đối với bất ḱ ai, nhưng với cô là chuyện tày trời. Lúc hái dưa, cô đă âm thầm khấn nguyện với Bồ Tát để tự minh oan cho hành động của ḿnh, khiến ta vừa buồn cười vừa cảm mến cô biết bao nhiêu. Cho dẫu có theo các đồng môn xuôi ngược giang hồ, dấn ḿnh vào chốn thị phi đi nữa, th́ trái tim nhân hậu của cô, như tâm hồn vị thánh Francis, vẫn măi toả ngời ánh sáng, để làm cho h́nh ảnh cuộc đời bớt đi vẻ thê lương. Giữa cảnh kiếm đao đẫm máu chốn giang hồ, tiếng tụng kinh và niệm Bồ Tát của cô, như giọt nước cành dương, xoa dịu phần nào nỗi đau của nhân thế. |
NGHI LÂM
5. Khi cùng đồng môn theo Lệnh Hồ Xung nỗi trôi giữa giang hồ v́ tai nạn của bản phái, th́ những ánh mắt quan hoài thầm kín của cô dành cho gă lăng tử đó vô cùng đằm thắm và chan chứa biết bao sự thương yêu của một mối t́nh câm lặng. Như một hành giả Du già toạ thiền, quên đi ngoai cảnh mà chỉ chú tâm quán tưởng một đối tương duy nhất, th́ tiểu sư thái Nghi Lâm dường như suốt đời chỉ "quán tưởng" mỗi một h́nh ảnh của Lệnh Hồ Xung! Độc giả thông cảm xiết bao khi biết cô từng đêm vẫn âm thầm tâm sự cùng bà già, mà cô ngỡ là câm điếc, trên núi Hằng Sơn. Đó lại chính là mẹ ruột của cô. Nỗi ḷng u hoài đó ắt hẵn cô không dám ngơ cùng Bồ Tát, nhưng cũng không thể chôn dấu măi trong ḷng. Một trong những bi kịch của con người là khi nằm xuống vẫn chưa thể nói được điều mơ ước trong tim, với người mà ta thầm yêu dấu. Khi c̣n sống, triết gia F.Nietzsche dă yêu say đắm Lizt Cosima, vợ của nhạc sĩ Wagner, trong câm nín và tuyệt vọng đớn đau. Để rồi sau này Cosima măi măi là nàng Ariane thần thoại trong những giấc mơ của Nietzsche. Nhưng trước khi rơi vào t́nh trạng điên loạn, Nietzsche vẫn c̣n được hạnh phúc khi kịp nói những lời tha thiết "Ariane, je t''aime" với người thiếu phụ đó. Kim Dung cũng thâm cảm được rằng "Nhưng cũng lạ mối t́nh đau khổ ấy. Để riêng tây như có chỗ không đành" (Xuân Diệu ), nên ông phải sáng tạo thêm một bà già câm điếc để cô tâm sự. Rồi ông lại bố trí cho cô được hồn nhiên tâm sự với bà già giả là Lệnh Hồ Xung hoá trang. Như một chút an ủi khi cô sắp phải chia tay vĩnh viễn với gă "Lệnh Hồ đại ca" giảo quyệt mồm năm miệng mười mà cô ngày đêm tưởng nhớ. |
NGHI LÂM
CUỐI Nhân vật Nghi Lâm khiến ta liên tưởng đến hai nhận vật khác là Tất Đạt của Herman Hesse trong "Câu chuyện ḍng sông" và Aleixei Karamazov của Dostoievski trong "Anh em nhà Karamazov". Dostoievsky không muốn một con người thuần nhiên huớng thiện như Aleixei vào tu viện quá sớm, dù anh ta khát khao muốn t́m đến với Chúa, mà ông muốn anh ta phải trải qua "trường đời" trước đă. Cũng như Hesse phải để Tất Đạt lăn lộn với bụi trần, xẻ chia bao nỗi nhục vinh, rồi mới có thể dứt bỏ tất cả, để lắng nghe ra được tiếng nói minh triết của ḍng sông. Chưa nhập thế mà đă xuất thế, chưa đi trọn con đường ô trọc của cuộc đời mà đă vội từ bỏ nó để đem ḿnh vào cơi đạo, th́ sự từ bỏ đó không thể nào là sự từ bỏ chân chính được. Nên trong cơi thanh tu ấy, Nghi Lâm ắt hẵn phải bao lần đem tâm hồn ḿnh ra làm băi chiến trường tranh chấp giữa hai tiếng gọi của Đạo và Đời. Cơi Đạo th́ thanh tĩnh nhiệm màu, nhưng cơi Đời dẫu đắng cay, vẫn đằm thắm quyến rũ với bao hương sắc của t́nh yêu. Trong suốt tác phẩm Tiếu ngạo giang hồ, đă bao lần Nghi Lâm nhỏ lệ, mà chủ yếu chỉ v́ Lệnh Hồ Xung. Sau này, khi cô tiếp chức chưởng môn phái Hằng Sơn, ta vẫn hiểu rằng vị tân chưởng môn đó sẽ rất nhiều phen phải tiếp tục khóc thầm. V́ chắc chắn cô chưa thể quên hẵn vị "Chưởng môn sư huynh" đang sống hạnh phúc và tiêu dao giang hồ cùng Nhậm Doanh Doanh, dù đó là điều mà cô nhiều phen thành tâm cầu nguyện cùng Bồ Tát. Ta tin rằng các Bồ Tát trên cao cũng sẽ chứng giám cho tấm ḷng thành của cô, và sẽ nh́n vị đệ tử đang vướng luỵ trong cơi "Hồn bướm mơ tiên" kia bằng những tiếng thở dài thông cảm. Mỗi lần đọc đến những đoạn Nghi Lâm với đôi mắt long lanh lệ nhỏ, tôi thường nghĩ đến hai câu thơ của Bùi Giáng: Anh qú xuống, hai tay bệ vệ Để xin nâng một gịot lệ êm đềm Trong tất cả những sáng tạo của Kim Dung, nếu có ǵ xứng đáng được với hai câu thơ "bệ vệ" trên, th́ đó chỉ có thể là những giọt lệ của Nghi Lâm, trong đêm vắng, âm thầm rơi trên những trang kinh! NGHI LÂM |
Kỳ tới: 15. ĐOÀN DỰ Kẻ phụng hiến trong t́nh yêu http://thienlonghoi.gate.vn/Image/Ed...du_hinhnho.jpg |
.
15. ĐOÀN DỰ Kẻ phụng hiến trong t́nh yêu 1. Tục ngữ bảo: “Con gái đôi tai, con trai đôi mắt”, nghĩa là trong t́nh yêu, phái nữ thường v́ đôi tai mà trái tim bị chinh phục, c̣n phái nam thường do đôi mắt mà thần hồn bị đảo điên. Cho nên có người nói rằng: người đàn bà suốt đời chỉ khao khát nghe được câu "Anh yêu em" từ người đàn ông mà họ thương yêu, c̣n người đàn ông th́ ngược lại, suốt đời họ cứ trăn trở măi với câu hỏi "Ta yêu ai?". Nếu ta đem câu hỏi này để chất vấn Kim Dung, ắt hẳn ông, với nụ cười hóm hĩnh, sẽ đưa ra h́nh ảnh đáng yêu của vị vương tử đa t́nh nước Đại Lư: Đoàn Dự! Những nhân vật chính diện trong tác phẩm Kim Dung, cũng như trong các tác phẩm vơ hiệp khác, thường là đối tượng thương yêu của nhiều trái tim kiều nữ, như Lệnh Hồ Xung, Trương Vô Kỵ.... Nhưng trong t́nh yêu của Đoàn Dự vẫn có chỗ khác biệt: đó là sự đắm say trong tất cả mối t́nh với những người con gái kiều diễm trên đời, mà chàng ta yêu ngay từ lần đầu gặp gỡ. Từ Chung Linh, rồi pho thạch tượng cho đến Mộc Uyển Thanh... Chỉ đến khi gặp được Vương Ngữ Yên th́ tất cả h́nh ảnh giai nhân trên thế gian này mới thực sự bị xoá nḥa đi như không c̣n nữa. Tự ṭng nhất kiến khanh khanh hậu. Trần thế giai nhân tổng thị vô. (Kể từ một lần gặp được khanh khanh, th́ tất cả giai nhân trên đời này coi như không c̣n nữa). Vị vương tử đa t́nh họ Đoàn đi đến đâu đều đắm say t́nh yêu đến đó, như một thỏi sắt cứ măi măi bị hút bởi từ lực của giai nhân. Chàng ta chỉ tôn thờ nhan sắc, chẳng thèm quan hoài chi đến vơ công hay quyền lực. Được cầm cương ngựa cho giai nhân là nỗi khát khao suốt đời của chàng ta. Mà hồng nhan th́ có khắp trong thiên hạ, cho nên t́nh yêu của chàng ta cũng bén rễ khắp chốn khắp nơi. |
ĐOÀN DỰ
2. Đối với chàng ta th́ chỉ có t́nh yêu là tất cả, như một Xuân Diệu thời trai trẻ "Tôi khờ khạo lắm ngu ngơ quá, chỉ biết yêu thôi chẳng biết ǵ". Nhưng trong t́nh yêu của Xuân Diệu "Yêu là chết trong ḷng một ít" vẫn ngầm chứa nỗi khát khao được yêu lại, mà không đạt được nên đâm ra khổ đau và chết một ít trong ḷng. C̣n Đoàn Dự th́ hơn thế, chàng ta t́m đến với người đẹp dường như chỉ để chiêm ngưỡng t́nh yêu dưới quan điểm mỹ học thuần nhiên. Yêu chỉ để mà yêu, yêu chỉ để thoả măn nỗi khát khao tôn thờ vẻ đẹp, yêu như một sự bột phát tuôn trào của những cảm xúc tự nhiên là muốn được phụng sự cho khách má hồng. Nhất là trong t́nh yêu chàng ta dành cho Vương Ngữ Yên. Suốt đời cứ mê mẫn lẽo đẽo theo nàng ta rong ruỗi khắp giang hồ, như một kẻ tuỳ ṭng hờ, chỉ ước mong nàng hạ tứ ban cho một nụ cuời, một ánh mắt nh́n là măn nguyện. Cái thiết tha say đắm đă được đẩy tới chỗ tận cùng "Ta đâu biết cơi vô t́nh vô tận, nhưng t́nh ta ta biết tận vô biên" (Hồ Văn Thắng). Chàng công tử đa t́nh ấy như muốn t́m một chốn an tâm lập mệnh trong chút hương thừa của quốc sắc thiên hương! |
ĐOÀN DỰ
3. Vương Sóc, một nhà văn Trung Quốc chuyên bài xích Kim Dung, đă phê phán rằng nhân vật Đoàn Dự chỉ là h́nh ảnh lặp lại của anh chàng công tử ẻo lả đa t́nh Gỉa Bảo Ngọc trong kiệt tác Hồng Lâu Mộng của Tào Tuyết Cần mà thôi. Nói thế không khỏi cho chỗ oan uổng và bất công. Đoàn Dự làm ǵ uỷ mị đến mức sướt mướt khóc gió than mây như Giả Bảo Ngọc ? Nhưng cả hai đều rất giống nhau ở điểm: xem nhan sắc, hay đúng hơn phái nữ, là biểu trưng cho những ǵ đẹp đẽ nhất trên cơi đời này. Giả Bảo Ngọc cho rằng cốt cách đàn ông được cấu tạo từ đất, c̣n cốt cách đàn bà th́ được cấu tạo từ nước. Nước th́ mềm mại, nhu nhuyễn, cho nên giai nhân th́ mong manh và đáng yêu vô kể ! Khi Đoàn Dự nh́n thấy Du Thản Chi - đang là Bang chủ Cái Bang - chấp nhận qú lạy Đinh Xuân Thu và gọi lăo bằng sư phụ để mong lăo tha chết cho A Tỷ, một cảnh tượng làm tất cả các nhân vật vơ lâm trong đương trường phải phẫn nộ v́ xấu hổ cho "thân phận nam nhi", th́ chàng ta lại thán phục và ngầm so sánh với ḿnh. Chàng ta cứ ngỡ rằng tấm ḷng ḿnh dành cho Vương Ngữ Yên tưởng chừng như đă đạt đến chỗ sơn cùng thủy tận của t́nh yêu, đă đến mức hoan hỷ tận hiến tất cả thân tâm, nhưng ngẫm ra hăy c̣n thua xa Du Thản Chi, là kẻ t́nh nhân đă đạt đến tŕnh độ yêu đương quỷ khốc thần sầu. Và chàng ta thầm khen Du Thản Chi mới đích thị là "bậc hiền thánh trong t́nh yêu" (t́nh trung hiền thánh)! Trong t́nh yêu của Đoàn Dự và Du Thản Chi không c̣n một chút dấu tích so đo tính toán của lư trí, c̣n "cái tôi" th́ đă hoàn toàn biến mất để hoà tan trong đối tượng thương yêu. Hai ông "t́nh thánh" kia quả rất xứng đáng là những kẻ si t́nh vĩ đại nhất của mọi thời đại, suốt dưới ṿm trời bốn bể năm châu! |
ĐOÀN DỰ
4. C̣n môn Lăng ba vi bộ kỳ tuyệt mà chàng ta học được, khi vô t́nh lạc vào thạch thất của phái Tiêu Dao sau núi Vô Lượng, cũng nhờ đắm say chiêm ngưỡng bức thạch tượng tạc một phụ nữ dung nhan tuyệt đại trông tợ thần tiên. Những kẻ muốn đùa cợt hoặc xúc phạm bức tượng ắt phải chết v́ những mũi tên tẩm độc ngầm dấu trong các cơ quan rồi. Chỉ có chàng ta v́ mê mẫn bức tượng, xem đó là bậc thần tiên giáng thế, nên mới chịu khó cung kính qú lạy đủ 1000 lạy! Và chính tấm ḷng đa t́nh lăng mạn đó vô t́nh cứu chàng ta khỏi hoạ sát thân. Kim Dung đă cực tả cái thần trong đôi mắt của thạch tượng làm người đọc liên tưởng đến sự quyến rũ kỳ diệu trong nụ cười Mona Lisa của Leonardo da Vinci. Nhan sắc ấy và đôi mắt ấy th́ trách sao anh chàng đa t́nh Đoàn Dự không điên đảo thần hồn, hân hoan qú lạy, gọi bằng "Thần tiên nương tử, Thần tiên tỷ tỷ", và hứa hẹn thời gian sau sẽ quay về đoàn tụ, dù vị "thần tiên nương tử" đó chỉ là pho thạch tượng! Cái t́nh yêu ấy đă được thăng hoa gần như thoát tục, và c̣n như muốn đi xa hơn cả cái khái niệm amor platonicus trong văn học phương Tây. Dưới ánh sáng của t́nh yêu như thế, th́ mọi vật dù vô tri giác cũng sẽ tràn đầy sức sống và được gán cho một linh hồn. Đó cũng là t́nh yêu mà sau này chàng ta măi măi dành cho người con gái diễm kiều thông tuệ Vương Ngữ Yên - một bản sao của pho thạch tượng thần tiên đó. |
Cố gắng tiếp đi bạn. Langthang là một người say mê của vơ hiệp Kim Dung. Lâu lâu đọc lại cũng thấy hay
|
ĐOÀN DỰ
5. Ngoài nhan sắc, chàng ta chẳng thiết tha ǵ với những cái mà thiên hạ sẵn sàng đổ máu để tranh giành nhau. Đường đường là vị hoàng thân quốc thích của nước Đại Lư, chuẩn bị kế thừa ngôi vua, nhưng v́ không muốn học vơ công, không ham chính trị, nên chàng ta dấn thân phiêu bạt giang hồ, kết bạn với anh hùng hảo hán. Hễ thấy nơi nào có tranh chấp là chen vào can thiệp, bằng lư lẽ của anh đồ gàn, bất chấp họ có thèm nghe theo ḿnh hay là không. Vơ công th́ siêu đẳng với tuyệt kỹ Lục mạch thần kiếm độc bá vơ lâm, nhưng chàng ta chẳng thèm mơ màng chi cả, nên khi th́ thi thố thần diệu tuyệt luân, lúc th́ ngơ ngơ ngẩn ngẩn như đứa bé không biết vơ công. Chỉ có một môn vơ công chuyên dùng để "chạy trốn" mà chàng ta luôn sử dụng thành công, đó là những bước Lăng ba vi bộ. Chàng ta học bộ pháp kỳ tuyệt đó rất dễ dàng bởi v́ nó chỉ dùng để tránh đ̣n mà không phải sát thương một ai… Như vậy mới hợp với tấm ḷng đôn hậu của chàng ta: muốn tất cả mọi người vất bỏ hận thù, và sống chan hoà với nhau như anh em. Một anh đồ gàn rong ruỗi giữa cơi giang hồ đầy bất trắc và ân oán thị phi, để rao giảng thuyết "Tứ hải giai huynh đệ" của Khổng Tử bằng cái tâm trong sáng hồn nhiên, giống như một Don Quichotte ở phương Đông. Ấy vậy mà đôi khi những lời lẽ gàn gàn, tưởng chừng như dở hơi đó, lại cứu văn được nhiều cục diện căng thẳng sắp đi đến chỗ bất khả văn hồi, và vơ công cũng không thể giải quyết được ǵ. |
ĐOÀN DỰ
6. Kim Dung để cho Đoàn Dự kết nghĩa anh em với Tiêu Phong, Hư Trúc và mối giao t́nh của họ, như một ḍng nước ngầm chạy suốt bên dưới tác phẩm Thiên long bát bộ, như để nêu lên những mối tư lường thâm huyền cho tư tưởng. Nếu Tạo hóa đă dùng đại lực lượng, đại ư chí để sáng tạo nên những vưu vật hiếm hoi, những cảnh tượng thiên nhiên hùng vĩ, th́ con người phải biết thưởng ngoạn chiêm ngưỡng để khỏi phụ tấm ḷng Hóa công, cái mà thơ Lư Hạ gọi là "Nguyên hoá tâm". Cũng vậy, khi con người đă bỏ tâm huyết cả một đời người để sáng tạo nên những công tŕnh trác việt, như một thể cách đáp ứng lại đức Sinh của tạo hóa, th́ những kiệt tác đó của con người cũng không thể bị vùi chôn trong quên lăng được. Đỗ Phủ đă từng cảm thán "Văn chương thiên cổ sự, đắc thất thốn tâm tri" (Văn chương là chuyện ngàn năm, được hay mất chỉ tấc ḷng biết thôi). Nặn óc vắt tim, đẻo gọt gan ruột làm ra sách là để gởi lại cho hậu thế, mà không một ai biết đến, điều đó há chẳng đáng xót xa sao? Nhưng đâu chỉ trong văn chương, mà trong tất cả những công tŕnh nghệ thuật do con người sáng tạo, đều là chuyện đem tấc ḷng gởi vào thiên cổ cả, nên con người của vạn đại mai sau không có quyền để cho mai một. Do đó, khi Đoàn Dự phát hiện ra bao vơ công uyên áo của phái Tiêu Dao c̣n lưu trong thạch thất núi Vô Lượng, nhưng lại hờ hững bỏ qua không chịu học, (v́ ấn tượng mạnh nhất đối với chàng ta là pho thạch tượng chứ không phải các bí cấp vơ công), th́ Kim Dung phải bố trí cho người anh kết nghĩa của Đoàn Dự là Hư Trúc hưởng được toàn bộ chân truyền của các tuyệt kỹ đó trên cung Linh Thứu. Đó cũng là cách để Hư Trúc, thay mặt anh chàng tam đệ si t́nh, mà tạ lỗi với cổ nhân! |
ĐOÀN DỰ
CUỐI Nào phải chỉ có những cái hợp nhau mới t́m đến với nhau theo lẽ "Thanh khí ứng cầu", mà những cái cực đoan cũng hay gặp gỡ nhau. Và chính hai cái thái cực đối nghịch, khi kết hợp lại, mới làm sáng tỏ thêm ư nghĩa đời. Ngạn ngữ phương Tây bảo "Les extrémités se touchent" cũng là ư đó. Một Đoàn Dự không thiết tha chi ngoài nhan sắc, một Tiêu Phong không thích ǵ ngoài rượu và vơ công, hai người tưởng chừng như khác nhau một vực một trời đó, ở chỗ thẳm sâu lại vô cùng gần gũi nhau trong tâm hồn quăng đại. Kim Dung đă sâu sắc biết bao khi sắp xếp hai người đại diện cho hai cực đoan đó gặp nhau trên Tùng hạc lâu và kết nghĩa anh em. Để khi đối cực bên này đổ vỡ th́ đối cực bên kia đi đến chỗ tựu thành, như một sự điều hoà và cứu văn cho nhau. Người anh hùng Tiêu Phong lạc bước vào Mê Cung, và đă kết thúc cuộc đời trong bi hận. Mối t́nh ngậm ngùi đau đớn của ông với A Châu đă vỡ tan cung bậc, th́ chút tâm nguyện xem như phó thác lại cho người em kết nghĩa là Đoàn Dự, để chàng ta tựu thành những ǵ ông để dở, bằng khối t́nh si đối với Vương Ngữ Yên. Tấm ḷng đó của Đoàn Dự cho dẫu không cứu văn được, th́ cũng an ủi được rất nhiều cho những t́nh yêu ngang trái. Đoàn Dự sinh ra chỉ để phụng hiến cho t́nh yêu, và đối với một kẻ đa t́nh như chàng ta th́ có lẽ trong t́nh yêu, người đàn bà không bao giờ có tuổi và người đàn ông không bao giờ có mối t́nh đầu! ĐOÀN DỰ |
|
16.
Ẩn ngữ LIÊN TUYẾT KIỀU 1. Một cô gái dung nhan tuyệt đại, tài năng và trí thông minh đáng được liệt vào hàng cực phẩm của nhân gian, mà đành phải bịt tai trước tiếng ḷng thổn thức để gán duyên cùng một nhân vật nửa người nửa vượn. Một thanh niên thông tuệ tuấn tú phải chối bỏ t́nh yêu để người em kết nghĩa được tựu thành ước nguyện. Một kẻ nửa người nửa vượn - kết quả của một tấn thảm kịch năo nùng giữa một con vượn và một cô gái đang tuổi thanh xuân - lại cứ hồn hồn ngạc ngạc giữa nhân gian, yêu say đắm người yêu của nghĩa huynh, mà không biết được rằng ḿnh đă làm hai trái tim tan nát, cứ cuồng điên chiếm hữu cho được người ngọc theo sự sắp đặt của một nhân vật đa mưu túc trí. Tất cả bi kịch đó xảy ra cũng chỉ v́ cái gọi là "đại cục của vơ lâm". Ngọa Long Sinh đă bài thiết một t́nh huống năo nùng làm người đọc phải cháy bỏng cả tim gan. Nhưng chính sự tan nát ḷng người đó lại là điều kiện để tinh hoa phát tiết. Đó có thể xem như là “chủ đề tư tưởng” trong tác phẩm Vô danh tiêu của Ngọa Long Sinh. Không muốn tóm lược lại cốt truyện khi viết bài, v́ điều đó chỉ thêm rườm rà vô ích đối với người đă đọc sách. Nhưng riêng đối với tác phẩm Ngọa Long Sinh, th́ xin độc giả cho phép được “lung khởi” dài ḍng đôi chút, v́ các tác phẩm của ông ít được phổ biến ở Việt Nam. Phần tóm lược có thêm vài lời nhiếp dẫn, rất mong có thể giúp ích được chút ǵ đó đối với người chưa từng đọc qua Ngọa Long Sinh. |
LIÊN TUYẾT KIỀU
2. Nhân vật chính trong bộ Vô danh tiêu là Thượng Quan Kỳ - một thanh niên tuấn tú thông tuệ - sau một biến cố của sư môn, phải lưu lạc giang hồ với thương thế trầm trọng do trúng độc. Y lưu lạc đến một ngôi cổ tự hoang phế và gặp một dị nhân là Tiêu Tiên - người chấp nhận giam ḿnh trong gác vắng gần hai mươi năm trời để luyện vơ công thượng thừa thù thắng, muốn đem nội ḱnh gởi vào tiếng tiêu để sát thương địch nhân ở xa hàng dặm, trong chỗ vô h́nh tích. Tiêu Tiên tâm tính hỷ nộ bất thường v́ ông có một tâm sự bi thương khôn tả: người nghĩa đệ mà ông yêu thương đă đầu độc ông để cướp cả vợ lẫn con. Do phát hiện căn cơ cốt cách của Thượng Quan Kỳ, ông chấp thuận truyền toàn bộ tuyệt nghệ cho Thượng Quan Kỳ mà không cần danh nghĩa thầy tṛ, chỉ với một yêu cầu là Thượng Quan Kỳ sẽ giúp ông tầm thù rửa hận, v́ hai chân ông đă bị tàn phế do trúng độc, nên dù vơ công tuyệt cao, ông không muốn rong ruổi giữa giang hồ. Vốn bản chất quật cường, Thượng Quan Kỳ vẫn khăng khăng từ chối. Sau đó, Thượng Quan Kỳ gặp nạn và rơi vào một tuyệt cốc. Chính ở nơi đây, y đă biết được một thảm kịch nhân gian. Người cứu nạn cho y là một con vượn khổng lồ, và là“chồng” của một thiếu phụ đáng thương! Thiếu phụ ấy, thuở c̣n là con gái, sống trong một ngôi làng b́nh dị ở vùng sơn cước với tất cả các ước mơ b́nh dị của một thôn nữ hiền lành. Một ngày kia tai hoạ bỗng đổ ập xuống làng khi một con báo từ đâu đến gieo hoạ cho gia súc lẫn người. Dân làng hiền lành mộc mạc đang đau khổ v́ không có cách đối phó, th́ bỗng nhiên xuất hiện một con vượn khổng lồ đánh chết con báo tai ác kia. Dân làng vô cùng mừng rỡ và hân hoan cảm tạ vị cứu tinh bất ngờ đó, đă đổ xô ra chứng kiến trận đánh kỳ lạ kia. Sổ đoạn trường lại chọn mặt người vô duyên: cô gái ra đứng xem đă bị con vượn bắt mang đi. Kết quả cuộc hôn phối đầy oan nghiệt ấy là Viên Hiếu - đứa con trai nửa vượn nửa người. |
LIÊN TUYẾT KIỀU
3. Dưới sự sắp đặt của người mẹ bất hạnh, Viên Hiếu theo Thượng Quan Kỳ về lại “cơi người ta”, với tâm hồn ngẩn ngơ của một người sơ thuỷ vừa thoát khỏi cuộc sống vượn người. Sau khi học được vơ công kỳ đặc của Tiêu Tiên, hai anh em dấn thân vào giang hồ và gặp Liên Tuyết Kiều, trong bối cảnh cô này, dưới vai một cô gái có tang, đang t́m cách chi phối quần hùng. Cô gái cực kỳ diễm lệ và vơ công cao cường đó là con nuôi của một kẻ gian hùng tuyệt đại vơ lâm đang nuôi mộng bá chủ giang hồ: Cổn Long Vương. Tài trí, dă tâm và thủ đoạn lẫn vơ công của Cổn Long Vương c̣n cao gấp nhiều lần so với Tả Lănh Thiền trong Tiếu ngạo giang hồ của Kim Dung. Y hiện thân như là Caesar giữa chốn giang hồ, và chỉ có một người đủ mưu lược và tài trí để chống đối lại y là Đường Toàn - sư đệ của chính y. Đường Toàn chỉ là một thư sinh trói gà không chặt, nhưng bằng trí thông minh kiệt xuất của ḿnh, làm quân sư cho Cùng Gia Bang để đối đầu với vị sư huynh gian hùng đó. Liên Tuyết Kiều dùng mê dược của Cổn Long Vương để thu phục Thượng Quan Kỳ làm vệ sĩ. Một ḷng trung thành với nghĩa huynh, Viên Hiếu cùng đi theo Thượng Quan Kỳ để bảo vệ. Cơi giang hồ đầy biến động dưới mắt y chẳng có ǵ đáng bận tâm, ngoài người nghĩa huynh và cô nàng Liên Tuyết Kiều diễm lệ. |
Múi giờ GMT +7. Hiện tại là 10:31 AM |
© 2007 - 3.8.7 - BQT không chịu bất cứ trách nhiệm nào từ bài viết của thành viên.